SST-29

<<kembali | lanjut >>

Iklan

Laman: 1 2 3

Telah Terbit on 14 Oktober 2012 at 00:01  Comments (5)  

The URI to TrackBack this entry is: https://pelangisingosari.wordpress.com/sst-29/trackback/

RSS feed for comments on this post.

5 KomentarTinggalkan komentar

  1. Nuwun
    Pamuji Rahayu

    Selamat bermalam Senin, esok hari kembali ke kehidupan “normal”, nJakarta bakal punya Gubernur baru. He he he he.

    DONGENG ARKEOLOGI & ANTROPOLOGI MATARAM

    DANANG SUTAWIJAYA
    — de Regering van Panembahan Sénåpati Ingalaga —

    Waosan kaping-9. Babagan ka-4:
    TIGA TAHUN PERTAMA PANEMBAHAN SÉNÅPATI

    Wedaran terakhir Dongeng Arkeologi & Antropologi Danang Sutawijaya:
    On 11 Oktober 2012 at 02:01 Punakawan said: SST 28

    ”Perjumpaan” Panêmbahan Sénåpati Ingalågå dengan Kandjêng Ratu Kidul

    Mitos Pertemuan Panêmbahan Sénåpati Ingalågå dengan Kangdjêng Ratu Kidul

    Såjå tan dêranèng kajun, astèng djah tjinandhak ririh, sang rêtnå sêndhu turirå, “Dhuh Pangéran mangké sakit, kadar ta arså punåpå, srita-sritu njêpêng dridji.

    Kagjat katêmbèn pulang jun, sang djah duk sénanirå nir, nggêladrah rêmpu ning tilam, ukêl sosrah ndjrah kang sari, kongas gåndå mrik mangambar, bêdhahé purå djêladri.

    Alkisah menurut yang empunya cerita, di Laut Kidul ada yang menjadi ratu di sana, raja putri nan cantik jelita tanpa tanding. Seluruh jagad tak ada yang menyamai, namanya Rara Kidul. Ia menguasai seluruh makhluk halus di Jawa.

    Waktu itu Rara Kidul baru di dalam istana, istirahat di tempat tidur (kanthil) emas, berhiaskan intan, berlian dan batu mulia lainnya, dilayani para jin, setan, peri prahyangan.

    Katjarijos kangdjêng sultan punikå kadhatonipun kêkalih, satunggil nåmå ing kuthå Kartå, satunggilipun ing sagantên kidul, sabab Kandjêng Ratu Kidul punikå sampun kagarwå ing kangdjêng sultan. Ing sabên-sabên kangdjêng sultan amêsthi têdhak anjaré ing sagantên kidul.

    Utawi bilih kangdjêng sultan mijos sinéwåkå, pårå djim pêri prajangan inggih ladjêng sowan, nanging ingkang uningå namung kangdjêng sultan piyambak. Kalih déné sampun misuwur, jèn kangdjêng sultan wau sakalangkung sêkti sartå kuwåså, balanipun manungså utawi djim pêri prajangan sami adjrih asih.

    Sebelum Panêmbahan Sénåpati dinobatkan menjadi raja, beliau melakukan tåpåbråtå di Dlêpih dan tåpå ngèli. Dalam laku tåpåbråtånya, beliau nutupi babahan håwå sångå, memohon kepada Gusti Kang Akaryå Jagad. Tuhan Yang Maha Kuasa agar dapat membimbing dan mengayomi rakyatnya sehingga terwujud masyarakat yang adil dan makmur.

    Katjarijos ing sagantên kidul ngriku wontên ingkang djumênêng ratu, wanodjå anglangkungi ajunipun. Ing sadjagad botên wontên ingkang njamèni, anåmå Ratu Kidul, angrèh sawarniné lêlêmbut ing tanah Djawi sadåjå, kålå samantên Kandjêng Ratu Kidul pinudju wontên ing dalêm, pinarak ing kathil mas, tinarètès ing sêsotjå, ingadhêp pårå djim pêri prajangan.

    Kandjêng Ratu Kidul kagèt aningali gègèripun ulam ing sagantên. Sartå tojanipun panas kados ginodhog. Swaraning sagantên anggêgirisi. Kandjêng Ratu Kidul witjantên salêbêting galih, salawasku urip aku durung andêlêng sagårå kåjå iki, kijé jå généå, åpå kênå ing gårå-gårå, åpå srêngéngé runtuh bakal dinå kijamat.

    Kandjêng Ratu Kidul ladjêng mêdal ing djawi, djumênêng wontên sanginggiling tojå, aningali djagad padhang, botên wontên punåpå-punåpå, amung tijang linuwih satunggil djumênêng wontên sapinggiring sagantên, angêningakên paningal nênêdhå ing

    Gusti, Kandjêng Ratu Kidul witjantên piyambak. Iku ladaké kang agawé gårå-gårå ing sagårå, sartå ladjêng sumêrêp ing satjiptanipun Sénåpati, Kandjêng Ratu Kidul énggal amurugi, ladjêng njêmbah anjungkêmi sukunipun Sénåpati sartå matur angrêrêpå, mugi sampéjan itjalakên susahing galih sampéjan, supados sirnåå gårå-gårå punikå, tumuntên muljåå saisining sagantên kang sami risak kénging ing gårå-gårå, sampéjan mugi wêlaså dhatêng ing kulå, sabab sagantên punikå kulå kang angrêkså, déné anggèn sampéjan anjênjuwun ing Gusti samangké sampun angsal.

    Sampéjan lan satêdhak-têdhak sampéjan sadåjå amêsthi djumênêng ratu, angrèh ing tanah Djawi tanpa timbang, utawi djim pêri prajangan ing tanah Djawi sadåjå inggih karèh ing sampéjan. Upami ing béndjing sampéjan amanggih mêngsah, sadåjå inggih sami amitulungi, ing sakarså sampéjan sadåja anut. Sabab sampéjan kang minôngkå båpå babuning pårå ratu ing tanah Djawi.

    Sénåpati Ngalågå sarêng mirêng aturé Kandjêng Ratu Kidul, sakalangkung sukå ing galihipun. Sartå gårå-gårå wau inggih sampun sirnå, utawi ulam ingkang sami pêdjah inggih sampun gêsang malih. Kandjêng Ratu Kidul njêmbah sarwi angudjiwati, lumampah kondur dhatêng satêngahing sagantên. Sénåpati Ngalågå sangêt kasmaranipun, ladjêng anut wingking [wing…]

    […king] dhatêng Kandjêng Ratu Kidul. Sénåpati lumampah sanginggiling tojå kados angambah dharatan. Sadhatêngipun ing kadhaton sagantên ladjêng sami pinarak ing kathil mas sakalihan, ingadhêp pårå pêri prajangan. Sénåpati Ngalågå éram aningali kadhatonipun Kandjêng Ratu Kidul, anglangkungi saé, ingkang kadamêl grijå utawi pagêr banonipun sadåjå mas sartå salåkå, karikilipun ing palataran mirah, intên utawi sawarniné pêpêthétan ing pataman inggih sakalangkung saé, wowohan sartå sêsêkaranipun adi-adi sadåjå, ing dharatan botên wontên sêsaminipun.

    Sénåpati wau ênggènipun pinarak adhêdhépélan kémawon lan Kandjêng Ratu Kidul. Sartå tansah anjantosakakên ing galih, émut jèn dédé djinis. Wondéné Kandjêng Ratu Kidul inggih anampèni ing sêmunipun Sénåpati, sartå tansah angudjiwati Sénåpati Ngalågå mèsêm sarwi ngandikå dhatêng Kandjêng Ratu Kidul.

    Nimas ingsun arêp wêruh ing pasaréanirå, kåjå åpå rakité. Kandjêng Ratu Kidul matur, sumônggå botên wontên pakèwêdipun. Kulå darmi tênggå, sampéjan ingkang kagungan.

    Sénåpati astané ladjêng dipun kanthi, kabêktå lumêbêt dhatêng ing pasaréan, sami pinarak. Sénåpati alon ngandikå, nimas, ingsun bangêt éram andêlêng paturonirå, layaké tjaritaning [tjari…]

    […taning] suwargan ijå kåyå iki, sadjêg aku durung wêruh pêpadjangan kåjå iki, sêmbådå lan kang duwé, dhasar aju biså angrêrakit.

    Ingsun aras-arasên mulih marang Mataram. Bakal katrêm ånå ing kéné, nanging tjatjadé mung sidji, déné ora nånå wongé lanang, jèn ånå wongé lanang kang bagus ibå bêtjiké.

    Aturipun Kandjêng Ratu Kidul. Saé lamban, djumênêng ratu èstri kémawon. Ing sakadjêng-kadjêng botên wontên kang amaréntah.

    Sénåpati mèsêm sarwi ngandikå, nimas, ingsun mugå paringånå tômbå, ênggon ingsun kaédanan marang sirå. Kandjêng Ratu Kidul matur sarwi malérok.

    Kula botên sagêd ngaturi djêdjampi, sabab kulå dédé dhukun, sampéjan ratu agêng, môngså kirangå wanodjå kang ngungkuli ing kulå.

    Sénåpati manahipun kados dèn unggar, Kandjêng Ratu Kidul ladjêng pinondhong andumugèkakên karsanipun.

    Katjarijos Sénåpati anggènipun wontên sagantên kidul tigang dintên tigang dalu, tansah sih-sinisihan kalihan Kandjêng Ratu Kidul.

    Sénåpati wau ing sabên dintên dipun wêdjang ing ngèlmunipun tijang umadêg ratu, ingkang ngèdhêpakên sakathahé manungså lan djim pêri.

    Sénåpati angandikå, bangêt panarimaningsun, ing sakèhé wurukirå, lan ingsun ja pratjåyå, balikaning bésuk. Jèn ingsun anêmu mungsuh, kang sun kongkon ngaturi ing sirå såpå,

    wong ing Mataram amêsthi ora ånå kang wêruh marang ing sirå. Kandjêng Ratu Kidul matur, makatên punikå gampil kémawon.

    Bilih sampéjan karså animbali dhatêng kulå, sêdhakêp suku tunggal, nuntên tumêngåå ing awang-awang, amêsthi kulå énggal dhatêng, sartå kulå ambêktå bålå djim pêri prajangan lan sadêdamêling prang. Sénåpati ngandikå malih, nimas, ingsun pamit mulih marang ing Mataram. Wêwêkasirå kabèh jå bakal ingsun èstokakên.

    Sénåpati sampun mangkat, angambah tojå sagantên kados angambah dharatan. Sarêng dumugi ing Parangtritis kagèt aningali dhatêng sang pandhita Sunan Kalidjågå lênggah pitêkur wontên sangandhaping Parangtritis.

    Sénåpati énggal angudjungi, sartå angrêrêpå njuwun pangapuntên, amargi ênggèning ngatingalakên kasaktènipun angambah sagantên botên têlês.

    Susunan Kalidjågå ngandikå, Sénåpati, marénånå ênggonirå angêndêlaké sakti digdajanirå iku, dadi iku djênêngé wong kibir, pårå wali ora gêlêm anganggo kåjå mêngkono, amêsthi bakal kasiku ing Gusti, jèn sirå bakal sumêdjå tulus djumênêng ratu, anganggoå sokur ing satitahé baé, ajo bali marang Mataram.

    Dalam cerita, pada waktu Panêmbahan Sénåpati melakukan tåpå ngèli, sampai di têmpuran atau tempat bertemunya aliran sungai Opak dan sungai Gajah Wong di dekat desa Plered dan sudah dekat dengan Parang Kusumå, Laut Selatan.

    Babad Tanah jawi BP menceritakan bahwa Panêmbahan Sénåpati kejatuhan bintang:

    // Sénåpati Kadhawahan Lintang Sartå Kapanggih Kalihan Kandjêng Ratu Kidul //

    // Sénåpati tarkånirå wani | malêbuå sadjroning samodrå | njåtå éwuh ing njanané | Sénåpati manêkung | amaladi samadi êning | anêgês karsaning sang | amurwèng pandulu | sigrå kang prahårå praptå | lésus mêsês baju-bådjrå agêng prapti | akèh kaju rug sêmpal ||

    // sagårånjå gumêtêr awêrdi | tojå wêning lir kadi raditjå | sagunung-gunung aluné | pådhåå ing kumumbu | pådhå ngosèk anèng ing tasik | bandêng lawan balanak | ing parang kabêntus | malêtuk utêk sumirat | saking tutuk ludirå têmpuh ing djurit | parang kadi rinênggå ||

    // urang aking pan kadi djinrangking | munggèng parang minå awin ikå | bladhêr têpining gisiké | kang sami maksih idhup | kapanasan pådhå kèh mati | sawênèh ånå minå | minå surakipun | umêsat saking samodrå | tibèng pinggir mugjå araning puniki | midjil nuljå palastrå ||

    // minå pêsut mjang ambårå kingkin | gadjah minå upåmå prawåtå | bandêng kalawan kalalèn | pådhå malêbèng banju | ing samodrå tojå lwir api | gadjah minå sadåjå | sowang-sowangipun | sartå lan sakèh ngujutan | pådhå kagjat någå ngungsi ing pratiwi | sudirå tan darånå ||

    // tatkalanjå bêlahing djaladri | mapan kalah pånå någågéndrå | palajunirå pan agé|

    kèn balèg djroning banju | pan lumémbak anèng djaladri | nuljå sirå gumiwang | bubagrå gumuruh | rindhiké pan mawilêtan | kilat thathit angin wétan kidul prapti | tojå tjihnå kijamat ||

    // gurnitanjå pan kagiri-giri | tojå munggah inggiling prawåtå | gumuruh amor mégané | kagjat Nyai Ra Kidul | masilå ring kanthilé manik | sigrå manggung mangrênggang | dènirå alungguh | déning någå kang malajwå | mêtu anon atakut sirå ningali | tasik minggah prawåtå ||

    // Njai Kidul sigrå dènnjå angling | salawasé ingsun durung mulat | samodrå kåjå mangkéné | ingkang baskårå runtuh | déning tojå sagårå iki | lwir agni ing naråkå | minå pådhå lampus | båjå tå arêp kijamat | djagat ikå Njai Kidul mudhun aglis | djumênêng palataran ||

    // Njai Kidul mulat djagat êning | kang kasônggå dènirå prawåtå | tan ånå djalmå wêwanèh | anging djalmå kang luhung | ånå ngadêg têpining tasik | Sénåpati Ngalågå | nanging kang kadulu | Njai Kidul sigrå modjar | båjå iki kang gawé laraning tasik | antjå dènirå rusak ||

    // Njai Kidul mudhun nuljå prapti | pinggir tasik sigrå amangrêpå | abukuh ing palungguhé | sigrå mangsah matjundhuk | lawan Sénåpati Matawis | manêmbah ing suku sang | mangusapi lêbu | Njai Kidul sigrå praptå | Njai Kidul mabukuh kondjêm ing siti | grananirå mjang mukå ||

    // Njai Kidul lingirå awingit | hèh sang nåtå ilangênå déntå | aru-årå ing têmahé | wagning sagårå kidul | sakathahé isiné iki | kitå adipatinjå | sang nåtå pukulun | pan darbénirå sadåjå | mapan anut sakarsanirå puniki | djin lawan parajangan ||

    // tanpå gawé sirå djanmå lêwih | têkå ngrusak gêgawéanirå | sakarså andikå angrèh | jèn sirå darbé kajun | parajangan kalawan êdjin | adunên jèn apêrang | ngalahênå mungsuh | pårå ratu tanah Djåwå | jèn sirå jun sinébå ing pårå êdjin | tanah Djawi sadåjå ||

    // parajangan bålånirå êdjin | ngalahênå mungsuhirå aprang | sirå dadi ratu gêdhé | båpå babuning ratu | anging sirå ing tanah Djawi | Sénåpati Ngalågå | trêp ing manahipun | mijarsakkên aturirå | Njai Kidul anarkå jèn Mangkubumi | prabu tanpå sisingan ||

    // sarupané minå ing djaladri | kang mati sampun urip sadåjå | samjå lêbdå djiwå kabèh | Njai Kidul gjå mantuk | Sénåpati nuljå tut wuri | tumamèng ing samodrå | tan têlês ing banju | sampun rawuh ing kadhatjan | sarêng linggih Ni Kidul lan Sénåpati | raras ati tinêmbang ||

    Tiba-tiba terjadilah badai di laut yang dahsyat, gelombang air pasang mengghantam tepi pantai sehingga pohon-pohon dipesisir pantai tercabut beserta akarnya, ikan-ikan terlempar di darat dan menjadikan air laut menjadi panas seolah-olah mendidih.

    Kejadian ini menarik perhatian Kandjêng Ratu Kidul yang kemudian muncul dipermukaan laut mencari penyebab terjadinya bencana alam tersebut.

    Dalam pencariannya, Kandjêng Ratu Kidul menemukan seorang satria sedang bertapa di tempuran sungai Opak dan sungai Gajah Wong, yang tidak lain adalah Sang Panêmbahan Sénåpati.

    Pada waktu Kandjêng Ratu Kidul melihat ketampanan Sénåpati, kemudian jatuh cinta.

    Selanjutnya Kandjêng Ratu Kidul menanyakan apa yang menjadi keinginan Panêmbahan Sénåpati sehingga melakukan tåpåbråtå yang sangat berat dan menimbulkan bencana alam di laut selatan, kemudian Panêmbahan menjelaskan keinginannya.

    Kanjêng Ratu Kidul memperkenalkan diri sebagai ratu di Laut Selatan dengan segala kekuasaan dan kesaktiannya. Kandjêng Ratu Kidul menyanggupi untuk membantu Panêmbahan Sénåpati mencapai cita-cita yang diinginkan dengan syarat, bila terkabul keinginannya maka Panêmbahan Sénåpati beserta raja-raja keturunannya bersedia menjadi suami Kandjêng Ratu Kidul.

    Panêmbahan Sénåpati menyanggupi persyaratan Kanjêng Ratu Kidul namun dengan ketentuan bahwa perkawinan antara Panêmbahan Sénåpati dan keturunannya tidak menghasilkan anak. Setelah terjadi kesepakatan itu maka alam kembali tenang dan ikan-ikan yang setengah mati hidup kembali.

    ånå toétoégé

    Nuwun

    Punakawan

  2. Pamuji Rahayu, Sugêng énjang

    • sugeng pinanggih
      ndadosno renaning galih
      wedaran kang saestu linuwih
      matur nuwun ki Puna

      • sugeg dalu
        kadang sedoyo

  3. Kok tidak ada ceritanya????????

    link naskah ada di halaman 3
    SST DJVU : belum tersedia di sini (maaf, kerena tidak sempat edit, kami unggah naskah seadanya di sini)
    SST Teks : sudah tersedia di sini
    kisanak tinggal pilih format djvu atau teks, kalau djvu klik “disini” yang atas, kemudian save, kalau ingin teks klik “disini” yang dibawah


Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

Logo WordPress.com

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Gambar Twitter

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Foto Facebook

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Foto Google+

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s

%d blogger menyukai ini: